Пандемия аяқталғаннан кейін коронавирустық инфекция неге айналады?

18

Жыл басынан бері әлемдік медицина осы сұраққа жауап іздей бастады. Медицина докторы, профессор Алмаз Шарман пандемияның қашан және қалай аяқталатыны жайлы айтты.

Вакцинация коронавирустың толық жойылуына әкелмейтінін ескеру керек. Ол бұрынғы агрессивтілігін жоғалтқанымен, адамдар арасында болады. Басқаша айтқанда, коронавирус дәрігерлер байқалмай таралатын эндемиялық инфекцияға айналуы мүмкін екенін айтып отыр.

Доктор осы ретте бір  жыл бұрын пандемия басталғаннан бері планетада 100 миллион адам коронавирусты жұқтырғанын,  оның 2 миллионнан астамы өмірінен айрылғанын еске түсірді.

Соған қарамастан, көптеген сарапшылар осы жылдың соңына дейін пандемия қазір біз қарастырып отырған формада аяқталады деп санайды.  Бұл тиімді және қауіпсіз вакциналарды жасаумен байланысты. Сонымен қатар, дәрігерлер коронавирустық инфекциямен дексаметазон мен антикоагулянттар көмегімен жақсы күресуді үйренді, осыған байланысты әлемде COVID-19 пациенттері арасындағы өлім-жітім өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда 30 пайызға төмендеді.

Осы ретте доктор «пандемия аяқталғаннан кейін коронавирустық инфекцияның неге айналатыны көпшілікті қызықтыруы мүмкін?» деген сауалға жауап бере кетті.

 – Америкалық Эмори Университетінің ғалымдары беделді ғылыми журналда мақала жариялап, бұл сұраққа жауап беруге тырысты.
«Планета тұрғындары ұжымдық иммунитетті қалыптастыратындықтан, қазіргі коронавирустық пандемия зиянсыз, тітіркендіргіш болса да, балалардың суығына айналады немесе тұмау сияқты маусымдық инфекцияға айналады. Бұл вакцинацияның арқасында, сондай-ақ көптеген адамдар COVID-19 ауруымен ауырып, иммундық қорғанысқа ие болатындығының арқасында болады. Қазіргі коронавирус үлкен қауіп төндіреді, өйткені ол табиғатта бұрын болмаған, адамзат онымен ешқашан кездеспеген және біздің иммундық жүйеміз одан қалай дұрыс қорғану керектігін әлі үйренбеген. Алайда, бұл өзгереді, себебі COVID-19 пациенттерінің саны көбейіп, оған қарсы вакциналар көбейеді» деп атап өтті доктор.
Планета тұрғындары ұжымдық иммунитетті қалыптастыратындықтан, қазіргі коронавирустық пандемия зиянсыз, тітіркендіргіш болса да, балалардың суығына айналады немесе тұмау сияқты маусымдық инфекцияға айналады дегенге сеніп отыр.

– Бұл вакцинацияның арқасында, сондай-ақ көптеген адамдар COVID-19 ауруымен ауырып, иммундық қорғанысқа ие болатындығының арқасында болады. Қазіргі коронавирус үлкен қауіп төндіреді, өйткені ол табиғатта бұрын болмаған, адамзат онымен ешқашан кездеспеген және біздің иммундық жүйеміз одан қалай дұрыс қорғану керектігін әлі үйренбеген. Алайда, бұл өзгереді, себебі COVID-19 пациенттерінің саны көбейіп, оған қарсы вакциналар көбейеді, – деді доктор.

Неліктен балалар?

Бұл сұраққа да медицинаның жауабы дайын: Дүниеге келгеннен кейін олар үнемі көптеген бактериялар мен вирустармен бетпе-бет кездеседі, олармен денесі бұрын-соңды айналыспаған. Балалар үнемі микроорганизмдермен күресуді үйренеді. Сондықтан олар коронавирустық инфекцияға төзімді. Бұл, әсіресе, 5 жасқа дейінгі балаларға қатысты: COVID-19 көбінесе оларда суық түрінде немесе мүлдем белгілері жоқ кезде пайда болады.

– Эмори Университетінің ғалымдары коронавирустардың алты түрінің, оның ішінде 2003 және 2012 жылдары Оңтүстік-Шығыс Азияда болған қауіпті SARS және MERS эпидемияларын тудырған сипаттамаларын зерттеді. Белгілі болғандай, иммундық жауап сипаттамалары тұрғысынан қазіргі коронавирус оларға ұқсас емес, көбінесе суықты тудыратын сорттарға ұқсайды. Әдетте, бұл вирустар бірінші кезекте ауруды оңай алып жүретін 3 пен 5 жас аралығындағы балаларды жұқтырады. Кейінгі жас кезеңдерінде қайталанған инфекциялар сияқты адамдарда иммундық қорғаныс дамиды. Осының арқасында вирус адамдар арасында таралуын жалғастырғанымен, қауіптілігін біртіндеп жоғалтады. Осылайша, коронавирус эндемиялық инфекцияға айналуы мүмкін, – дейді доктор бізбен әңгімесінде.

Негізгі міндет пандемияға қарсы иммунологиялық жастықшаны тез құру, яғни иммунитетті дамыту екені анық.

Стихиялық инфекцияның қалыпты жағдайында бұл бірнеше жыл немесе онжылдықтарды алады. Вакциналардың арқасында бұл процесті бір жылға дейін басқаруға және жеделдетуге, тіпті 6 айға дейін қысқартуға болады.

Алайда, сәтті сынақтар мен коронавирустық вакциналардың тиімділігі туралы жоғары пікірлер оларды өндіру, тарату және басқа да логистикалық қиындықтармен ауыстырылды.

– Осыған қарамастан бірқатар елдер өз тұрғындарына вакцина егуді қолға ала бастады,  Мәселен, 9 миллион халқы бар Израильде азаматтардың 25 пайызы қажетті вакциналарды бір айдың ішінде ғана алған. Үш миллион британдық пен 1 ​​миллион итальяндық вакцинаның алғашқы дозасымен егіліп үлгерді. Егер де, вакцинацияның тиімді процесін тез арада құруға болатын болса, нәтиже COVID-19 қызылша инфекциясына ұқсайтын болады. Барлығына, соның ішінде балаларға вакцина егу мүмкін болғанда, біз COVID-19-мен сирек кездесеміз. Тағы бір ықтимал сценарий — коронавирус кәдімгі маусымдық суыққа айналады. Бұл кейбір адамдарға зиянсыз, бірақ басқаларға қауіпті болуы мүмкін тұмауға ұқсайды. Коронавирустың мутациясына байланысты жағдай қиындауы мүмкін. Британдық мутант 22 еуропалық елдерде табылған. Олар шектеу шараларын күшейте бастады. Бақытымызға орай, бүгінгі күнге дейін жасалған вакциналар коронавирустың мутацияланған түрлеріне қарсы белсенді болып қала береді, –дейді Алмаз  Шарман.

Тағы бір ықтимал сценарий — коронавирус кәдімгі маусымдық суыққа айналады. Бұл кейбір адамдарға зиянсыз, бірақ басқаларға қауіпті болуы мүмкін тұмауға ұқсайды. Коронавирустың мутациясына байланысты жағдай қиындауы мүмкін. Британдық мутант 22 еуропалық елдерде табылған. Олар шектеу шараларын күшейте бастады. Бақытымызға орай, бүгінгі күнге дейін жасалған вакциналар коронавирустың мутацияланған түрлеріне қарсы белсенді болып қала береді.

– Мен пандемия тезірек аяқталып, коронавирус эндемиялық немесе маусымдық инфекцияға айналады немесе одан да жақсы жоғалады деп үміттенемін. Бірақ бұл орын алғанша мен сізді өзіңізге және айналаңыздағы адамдарға қамқорлық жасауға шақырамын: маска киюге, арақашықтық пен қолдың гигиенасын сақтауға, адамдар көп жиналатын орындардан аулақ болыңыз, әсіресе желдетілмейтін бөлмелерде, аса сақ болуы керек, –деп сөзін аяқтады Алмаз Шарман.

egemen.kz