Көп жағдайда адамдар ай соңына дейін ақшасы жетпей қалуын табыстың аздығымен түсіндіреді.  Бірақ шын мәнінде мәселе табыс көлемінде емес, қаржыны қалай пайдаланып жатқанында жатыр. Ақша көбіне байқалмай, жоспарсыз шығындарға жұмсалып кетеді.

Ұсақ шығындардың әсері
Күнделікті өмірдегі болмашы көрінетін төлемдер уақыт өте келе қомақты сомаға айналады. Бір шыны кофе, таксиге міну немесе дайын тамаққа тапсырыс беру — әрқайсысы жеке алғанда айтарлықтай емес. Алайда оларды қосқанда, айлық бюджеттің едәуір бөлігін алып қояды. Мысалы, күніне шамамен 1500–2000 теңге жұмсалса, бір айда бұл 50 мың теңгеге жуық қаржыға тең.

Қаржы есебінің болмауы
Көп адам нақты қанша және қайда ақша жұмсап жатқанын білмейді. Барлығы тек шамамен есептеледі. Ал нақты дерек болмаған жерде қаржыны бақылау да мүмкін емес. Сондықтан әр шығынды тіркеп, ақша қозғалысын қадағалау — тиімді басқарудың алғашқы қадамы.

Жинақтаудың қате тәсілі
Көпшілік «артылған ақшаны жинаймын» деген қағиданы ұстанады. Алайда тәжірибе көрсеткендей, көбіне ештеңе артылмайды. Дұрыс жол — табыс түскен бойда белгілі бір бөлігін бірден жинаққа бөліп қою. Қалған қаражатты содан кейін ғана жұмсау керек.

Көңіл күйге тәуелді шығындар
Қаржының едәуір бөлігі жоспардан тыс, эмоцияның әсерімен жұмсалады. Кейде адам өзін жұбату үшін сатып алады, шаршағанда дайын тамаққа тапсырыс береді немесе жеңілдікке қызығып, қажетсіз зат алады. Мұндай әрекеттер жиілеген сайын, бюджетке салмақ түседі.

Табыспен бірге шығынның өсуі
Табыстың артуы әрдайым қаржылық тұрақтылықты білдірмейді. Көп жағдайда кіріс көбейген сайын, шығын да ұлғаяды. Адам өмір сүру деңгейін көтеріп, көбірек жұмсай бастайды. Нәтижесінде бұрынғы мәселе сақталып қалады.

Қарапайым шешімдер
Қаржылық жағдайды жақсарту үшін күрделі тәсілдер қажет емес. Тиімді нәтижеге жеткізетін негізгі қадамдар мыналар:
– барлық шығынды жазып отыру
– ұсақ төлемдерге мән беру
– табыстың бір бөлігін алдын ала жинақтау
– қажетсіз қызметтер мен жазылымдардан бас тарту
– ойланбай жасалатын сатып алуларды азайту

Қорытындысында, ақша тапшылығы көбіне табыс деңгейіне емес, қаржыны басқару дағдысына байланысты. Ақшаның қайда жұмсалып жатқанын түсінбейінше, оны тиімді пайдалану мүмкін емес. Сондықтан ең маңызды қадам — қаржыға саналы бақылау орнату.